Van Hees Strategic Advisory
.png)
Profvoetballers, financiële geletterdheid, en grote sommen geld.
Profvoetballers verdienen over het algemeen ontzettend veel geld. Het gemiddelde bruto-jaarsalaris in de Eredivisie is €420.000. Dat is €35.000 bruto per maand. Dan hebben we het nog maar over de Eredivisie. In de Engelse Premier League ligt het gemiddelde op ruim €3 miljoen bruto per jaar. Dit is zo'n beetje het salarisraamwerk waar een profvoetballer mee te maken krijgt in zijn leven. Laten we eerlijk zijn: €35.000 bruto per maand is al een gigantisch bedrag natuurlijk. Het is een overweldigend groot bedrag zelfs, laat staan een contract in de Premier League. Het gemiddelde eerste profcontract voor een jeugdspeler in het Nederlandse betaalde voetbal ligt rond de €30.000 tot €40.000 (ongeveer €2.500 tot €3.300 bruto per maand), hoewel dit bij topclubs kan oplopen tot €5.000 per maand of meer voor uitzonderlijke talenten. Een jeugdspeler in het Nederlandse betaald voetbal mag vanaf 15 jaar een eerste profcontract tekenen. Deze leeftijdsgrens werd in 2020 door de KNVB verlaagd van 16 naar 15 jaar.
De gemiddelde achtergrond van een profvoetballer in Europa is traditioneel van arbeidersklasse of uit lagere sociaaleconomische milieus. Het salaris van de arbeidersklasse en lagere sociaaleconomische milieus in Europa varieert sterk per land en loopt uiteen van ruwweg €620 bruto per maand in Oost-Europa tot ruim €2.300 à €2.700 bruto per maand in West- en Noord-Europa. Omdat de Europese Unie geen uniform loon kent, is de inkomenspositie afhankelijk van de lokale wetgeving, collectieve arbeidsovereenkomsten en de kosten van levensonderhoud. Mensen uit de arbeidersklasse en lagere sociaaleconomische milieus zijn in het merendeel niet financieel geletterd, laat staan een kind/tiener van 15, 16 jaar oud. Als we kijken naar het openbare onderwijs, dan wordt er weinig tot geen lesgegeven in financiën. Financiële geletterdheid wordt geleerd op universiteiten en dergelijke. Voor financiële geletterdheid moet je betalen.
We mogen er, afgaande van de data, vanuit gaan dat een gemiddeld jeugdcontract een enorme impact maakt op het gezin. Als voetballers minderjarig zijn, dan zijn het de ouders die de contracten tekenen. Dit alles gebeurt zonder financiële geletterdheid. Daardoor ontstaan er in gezinnen verschillende scenario's die zich uitspelen, totdat een speler volwassen is. Doordat de ouders een tijd verantwoordelijk zijn voor de financiële situatie van de zoon, hebben zij tevens de volmacht over de bankrekening van zoonlief. Uiteraard zijn er ouders die zich keurig gedragen, en het geld netjes beheren, totdat zoonlief 18 jaar oud is, maar er zijn ook genoeg gevallen waarin de ouders al het geld verbrast hebben. Er zijn ook gezinssituaties waarin het kind geleerd is om voor de ouders te zorgen. De ouders claimen dan simpelweg een groot gedeelte van het geld omdat zij ooit hebben besloten een kind te nemen. Make it rhyme, maar zo denken sommige mensen.
Dan zijn er nog ouders die hun kind gaan adoreren omwille van het geld wat hij verdient, waardoor zij veranderen in jaknikkers, en alles goed vinden wat zoonlief doet naast het voetbal. En daardoor heeft een 15, 16, 17-jarige alle vrijheid om te doen en laten wat hij wil. Er zullen vast nog wel wat andere scenario's mogelijk zijn, maar voor deze blog is het voldoende voor de context. Het salaris wat een jeugdspeler ontvangt is voor degene alsof ze iedere maand de jackpot winnen. Ga bij jezelf na wat jij verdiende op die leeftijd, en je zult snappen dat het als een jackpot moet aanvoelen voor die gasten. Door o.a. de hierbovengenoemde scenario's ontstaat er een nieuwe druk. De druk van geld, en hoe ermee om te gaan. Mind you: we hebben het nog maar over de profvoetballers in de jeugd, de basis. Ik hoop dat ik je aandacht heb als bestuurder, trainer/coach/begeleider van een club, want deze blog is van cruciaal belang.
Naast de (nieuwe) druk, genaamd geld, veranderen ook het verwachtingspatroon, zowel bij de ouders als de voetballer. En dat is ook logisch, want zo werkt het leven nu eenmaal, want we leven in een kapitalistische samenleving. Iedereen doet daarin mee, bewust, of onbewust. Het financiële systeem laat je achter als je niet op zoek bent naar meer. Voor een gemiddeld gezin is het haast onmogelijk om financieel bij te blijven met de huidige en toekomstige economische ontwikkelingen. Inflatie is daar de grootste oorzaak van. Een gezin met een zoon met een jeugdcontract ziet daardoor het kind vaak als een redmiddel, een escape van de ratrace. Daardoor krijg je o.a. de scenario's die ik al opnoemde in een voorgaande alinea. Besef onder wat voor een druk een jeugdspeler komt te staan op het moment van het ondertekenen van een jeugdcontract. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de sociale omgeving, begeleiders, en spelersmakelaars. Uiteindelijk is het heel simpel: hoe meer geld er gedurende een succesvolle carrière binnenkomt, des te groter worden de problemen.
Dit ontstaat doordat er niemand in het gezin daadwerkelijk verstand heeft van geld. Laten we eerlijk zijn: vrijwel niemand kent de definitie van geld. Persoonlijk ben ik er zeer goed bekend mee, omdat het een onderdeel is van investeren. Zie mijn verhaal (rechts bovenin het menu) voor mijn C.V.
Aangezien we in iedere laag van onze maatschappij, en economie te maken hebben met dezelfde soort mensen, betekent dat de financiële geletterdheid van een laag niveau is. Boekhouding, en administratie zoals ingaande, en uitgaande facturen is geen financiële geletterdheid. Je inkomsten en uitgaven bijhouden (budgetteren of je huishoudboekje op orde hebben) is gewoon administratie en discipline; dat is een rekensommetje van in versus uit. Maar het heeft niks te maken met doorhebben hoe het geldstelsel werkt, wat inflatie met je vermogen doet, hoe je kapitaal beschermt via proof-of-work assets of hoe je bijvoorbeeld investeert om de ratrace te ontvluchten.
Cognitieve belasting (Cognitive Load): Een jongen van 15, 16, 17 hoort bezig te zijn met zijn looplijnen, zijn techniek en zijn spelplezier en dergelijke. Als hij onbewust de last van "de financiële redding van het gezin" op zijn schouders draagt, neemt dat een enorm deel van zijn mentale bandbreedte in beslag. Die mentale energie die hij nodig heeft voor zijn "flow-state" wordt nu opgeslokt door existentiële stress.
Faalangst versus Vrijheid: Als je voetbalt omdat je moet presteren (omdat je ouders/het gezin afhankelijk zijn van jouw succes), verdwijnt de intrinsieke motivatie. Je gaat dan spelen om niet te verliezen in plaats van om te winnen. Die verkramping zie je terug in de keuzes die zo'n speler maakt op het veld: de veilige pass, de angst om een fout te maken, het gebrek aan creativiteit.
De "Noodrem" op ontwikkeling: Prestaties op dat niveau vereisen een enorme mate van ontspanning en zelfvertrouwen. Als die "redmiddel-druk" er constant is, kun je simpelweg niet vrijuit voetballen. Je bent dan op het veld geen voetballer meer, maar een asset in een financiële transactie die niet mag falen. En dan is er nog de druk die de jeugdspeler zelf teweegbrengt. Het is uiteindelijk de speler die met zijn persoonlijke verwachtingen, die van zijn ouders, en sociale omgeving moet dealen. Het lijkt mij duidelijk dat het merendeel van de jeugdspelers op financieel vlak tegen dit soort problemen aanloopt. Vrijwel alle jeugdspelers presteren daardoor simpelweg minder goed op het veld. Aangezien vrijwel alle clubs in Nederland maar ook in België geen hulp bieden aangaande het leren omgaan met geld, weten deze clubs ook niet dat de spelers daardoor minder presteren.
Voor een voetbalclub zijn "eigen" spelers de belangrijkste asset die zij bezitten. Dit soort spelers is al vanaf kinds af aan bij de club, waardoor de investering in de boekhouding 0 is. Het is daarom van belang om iedere eigen speler maximaal op te bouwen. Er bestaat geen makkelijkere manier van waardecreatie dan een jeugdspeler opbouwen tot en met het eerste elftal. Op het moment dat zo'n speler het eerste elftal bereikt, en minuten begint te maken, dan schiet de marktwaarde omhoog. Letterlijk met tienduizenden, of zelfs tonnen tegelijk. Er bestaat geen markt, niche waar je zo eenvoudig waarde kunt creëren. Dan heb je in het voetbal nog te maken met "de waan van de dag," waardoor er soms prijzen betaald worden voor spelers waarvan je weet dat ze het helemaal niet waard zijn. Oftewel: investeren in de jeugd is een pre, een absolute must. Daar dient maximaal de aandacht op te liggen, mits je een professionele voetbalorganisatie bent. Daar hoort financiële educatie bij, anders lever je als club een niet volwaardig professioneel bestendig product. Zonder deze educatie lever je feitelijk een halffabricaat.
Een speler die financieel geletterd is, overkomt al de zaken waar ik net over heb geschreven niet. Iemand die bekend is met hoe om te gaan met geld is simpelweg niet meer beïnvloedbaar. Daardoor kan zo iemand weerstand bieden tegen alles waarover ik heb geschreven.
Het is letterlijk zo simpel. Ik spreek uit eigen ervaring nu: als je financieel geletterd bent, dan verandert langzaam maar zeker ook de manier van leven. Je gaat letterlijk anders naar het leven en de wereld kijken, nogmaals dat is letterlijk. De sociale omgeving veranderd spontaan, want je hebt minder interesse om je met mensen in te laten, omdat ze zich simpelweg niet met dezelfde zaken bezighouden als jij. Ook de dagelijkse gedachtes zijn compleet anders. De meeste mensen leven en denken op servicelevel en houden zich bezig met oppervlakkige zaken. Iemand die financieel verstand heeft denkt op een heel ander niveau. Een gemiddeld persoon is bezig om te zorgen dat ze iedere maand de rekeningen kunnen betalen. Iemand die financiële kennis bezit is bezig met zijn inkomstenstromen, het verzekeren van vermogensgroei, en het veiligstellen van het eigen vermogen. Dit alles geeft financiële rust, waardoor het zelfvertrouwen groeit. Dit zelfvertrouwen zie je in alles terug.
Ik weet wat financiële kennis voor mij heeft betekend, en ik pluk er nu nog de vruchten van. Ik ben geen financieel adviseur. Ik spreek vanuit eigen levenservaringen, die je kunt teruglezen onder het knopje "mijn verhaal". Alles wat ik weet over financiën heb ik mezelf aangeleerd. Daar hebben we immers het internet voor, althans daar gebruik ik het internet grotendeels voor.
Het is daarom dat ik mij hard maak voor het implementeren van financiële educatie in de voetbalwereld. Het zou eigenlijk een verplichting moeten zijn, aangezien een voetbalclub behoorlijk aan een speler kan verdienen. Het komt de clubs zelf ook ten goede, want de meeste bestuurders, coaches/trainers, en begeleiders ontbeert het vaak ook aan financiële kennis.
Nogmaals: boekhouding en je inkomsten en uitgaven bijhouden (budgetteren of je huishoudboekje op orde hebben) is gewoon administratie en discipline; dat is een rekensommetje van in versus uit. Maar het heeft niks te maken met doorhebben hoe het geldstelsel werkt, wat inflatie met je vermogen doet, hoe je kapitaal beschermt via proof-of-work assets of hoe je investeert om de ratrace te ontvluchten.
De conclusie is duidelijk: de (financiële) problemen bij de bron aanpakken. Het is beter voorkomen dan genezen.
Wil je de financiële educatie binnen jouw jeugdopleiding professionaliseren en spelers echt klaarstomen voor de volwassen profwereld? Of ben je als ouders of speler op zoek naar advies, neem dan contact op. Ik ben geen financieel adviseur, ik geef advies vanuit persoonlijke ervaringen.