Van Hees Strategic Advisory
.png)
Voetbalclubs in Nederland en België vergeten te vernieuwen en innoveren: clubs in de Eredivisie en Jupiler Pro League zijn handel voor investeerders.
Mijn stiefvader zei altijd: "Er zit geen handel in een betaald voetbalorganisatie." Hij deed deze uitspraak rond de jaren 2000, als sponsor van Willem II. Ik ben het met hem daarover nooit eens geweest. Het feit dat wereldwijd het voetballandschap door de jaren heen steeds meer miljardairs verwelkomt bevestigd mijn standpunt. Als je vanuit het perspectief van een fan of supporter kijkt, dan zou ik mijn stiefvader begrepen hebben, maar mijn vader was een zakenman, en ontzettend succesvol. De beste man heeft samen met twee van zijn broers in grofweg 40 jaar een wegenbouw en sloopbedrijf opgebouwd met zo'n 300 man personeel. Tijdens de lente en zomer, dit zijn de fases van het jaar waar het echt druk was in hun sector, dan waren er soms zelfs maanden bij dat er 1.200 man aan het werk was voor Van Hees. Mijn stiefvader en zijn broers waren niet bepaald domme mensen. Het is daarom dat ik nog altijd verbaasd ben over de uitspraken van destijds.
Wellicht dat hij het bedrijfsmatig bedoelde, in de zin van hoe clubs gerund werden, en veelal nog steeds eigenlijk. Maar dat is zo'n beetje hetzelfde zoals ik al aangaf in de vorige alinea met fans, en de kijk op voetbal. Met die twee blikken, de gedeelde kijk op voetbal, dan kom je inderdaad altijd tijd, en geld tekort. Een bedrijf opbouwen duurt meestal jaren, en gebeurt vanuit een visie, en een plan, gedreven door passie en ambitie. Voetbalclubs presenteren visies voor de toekomst, maar laten we heel eerlijk zijn, die dingen staan vol met politieke correctheid, en clichés, en men durft zelden echte, harde doelstellingen of operationele verantwoordelijkheid te benoemen. Alsof men geen verantwoordelijkheid durft te nemen als de visie niet gehaald wordt. Hoe wil je als voetbalclub professioneel en zakelijk overkomen, als je geen doelstellingen durft te stellen? Wat is dan de sales pitch als je met sponsoren praat? Wat verkoop je dan? Zal ik het zeggen? Lucht.
Het grootste probleem is dat bestuurders, algemeen directeuren, en technische directeuren net zo goed passanten zijn als trainers/coaches en voetballers. De enige clubcultuur die bewaakt wordt zijn de clubkleuren, en de omgang met supporters. Dit zijn al bestaande zaken, en die lopen enigszins vanzelf, nietwaar? Daar omheen wordt dan een visie bedacht, en doordat de meeste bestuurders en algemeen directeuren geen verantwoordelijkheid durven te nemen in de openbare visies voor de toekomst, kan een club niet ontwikkelen en groeien. Het komt wel ten goede van de baanzekerheid van degene die de visie hebben bedacht en uitgewerkt. Er zijn bestuurders en algemeen directeuren, die bewust de supporters betrekken in de visie doormiddel van polls, e.d. Dit om zo min mogelijk aansprakelijkheid te hoeven dragen. De fans denken dat zij hierdoor meer betrokken zijn bij de club, terwijl het de verantwoordelijke puur om het afschuiven van aansprakelijkheid gaat. Best wel ziek nietwaar? In de politiek doet men niet anders.
Ik las onlangs een visie van een Brabantse club, en ik kreeg bijna tranen in mijn ogen. Resultaat is dat vaak dit soort clubs dolende zijn, en zij zullen nooit een stabiele basis kennen waarop echt gebouwd kan worden. Bestuurders e.d. komen en gaan, terwijl de club in kwestie langzaam maar zeker ten onder gaat. Dit resulteert vaak ook in een slechte jeugdopleiding, en een nog beroerder transferbeleid. Er zijn momenteel genoeg voorbeelden te noemen van betaald voetbalorganisaties die dit beleid erop nahouden. Dit is de reden dat er in Nederland en in België over het algemeen al sinds mensenheugenis eenzelfde top-3 bestaat. Zelden dat er overige clubs zijn die met de landstitel ervan doorgaan. Er is maar een handjevol clubs in beide landen, die in de toekomst de top-3 wellicht kunnen uitdagen. Voor nu zijn het altijd speldenprikjes geweest.
We zien ieder seizoen het resultaat van dit beleid terug op het veld. Dit is de reden waarom de competities in Nederland en ook in België niet veel voorstellen. Zet onze competities maar eens af tegen de Spaanse, Italiaanse, of Engelse competitie. Zelfs de Franse competitie is verder, en ik denk zelfs dat de competitie in Saoedi-Arabië al van een hoger niveau is inmiddels.
In eerste instantie is er een belangrijke reden voor de voorsprong van de genoemde competities: geld. Daarop volgt innovatie en vernieuwing. Clubs worden door grote financiële injecties ineens zakelijk bestuurd, i.p.v. bureaucratisch. Een club als A.C. Milaan, onder leiding van Berlusconi, was een van de eerste clubs ter wereld die zakelijk gerund werd. Milaan heeft jaren gedomineerd, en daar waren drie Nederlandse voetballers bij betrokken: Van Basten, Gullit, en Rijkaard. Tegenwoordig hebben we miljardairs die met een visie geld in de clubs pompen. Kijk bijvoorbeeld naar P.S.G., Paris F.C., Manchester City, en Newcastle United. Het klopt dat de meeste van de genoemde clubs schulden hebben, maar zij betalen keurig netjes iedere maand tenminste de rente, dus wat wil je zeggen? Dus mensen met een hypotheek zullen we dan ook maar niet meer serieus nemen? Deze betaald voetbalorganisaties draait naast de schulden veelal prima winsten. Schuld hoeft niet per se slecht te zijn, iets wat wij in Nederland en België vaak wel denken dat het is. Dit soort voetbalorganisaties worden steeds professioneler in de bedrijfsvoering. Dit soort clubs heeft de absolute top van het bedrijfsleven, evenals topcoaches, en topspelers in dienst. Het gat naar deze clubs is zo groot, dat het voor onze clubs vrijwel onmogelijk is om op gelijke hoogte te komen, laat staan te overtreffen.
Het gat is zo ontzettend groot, dat het ontzettend interessant is voor investeerders om in een club in onze competities te investeren, of zelfs volledig over te nemen. Het is dat ik geen €40 miljoen heb liggen, anders had ik allang een club in Nederland of België overgenomen. Een voetbalclub op de juiste manier runnen kan ontzettend winstgevend zijn. Er bestaat geen markt waar je zo snel en gemakkelijk waarde kunt creëren. Dit begint bij de jeugd.
Als men bij een club een visie uitschrijft, dan dient daar een volgorde in te zitten, en dat begint onderaan de organisatie: de jeugd, en het opleiden daarvan. Het scoutingsapparaat dient vooral op jeugdspelers te zijn gefocust. Spelers die talent hebben, maar nog op de amateurvelden rondlopen, met een leeftijd variërend tussen de 8, en 16 jaar. Dit soort gastjes haal je voor niks binnen, en ik denk, dat als de opleiding goed in elkaar steekt, een groot gedeelte kan doorgroeien naar het eerste elftal. Ik ben van mening dat er te weinig geduld, en een gebrek aan goede begeleiding is om het maximale uit jeugdspelers te halen. Op dat gebied lopen wij in Nederland en België ontzettend ver achter op de topcompetities. Het klopt dat de genoemde clubs ook grote ingaande transfers doen. Sterker nog, zij bezitten volgens mij de records qua inkomende transfer op het gebied van de kosten. $25 miljoen is een bedrag in de voetbalwereld waar niemand meer van opkijkt, zelfs niet in onze competities. Op Europese topniveau kijkt er niemand meer op bij bedragen van rond de $50 miljoen. Over een paar jaar kijkt men op topniveau niet meer op van $100 miljoen.
Een van de redenen is inflatie, en de andere is de wereldwijde voetbalmarkt met daarin de competities die fungeren als economieën. Het is de waan van de dag die regeert, en daardoor worden er bedragen betaald voor spelers waarvan je denkt: is hij dat wel waard? Maar goed, dat is een ander verhaal. Je ziet dat een investering van €40 miljoen, waar ik het in de vorige alinea over had, relatief eenvoudig terug te verdienen is. Een, of twee redelijke transfers ($25m), en je kunt al in de brutowinst staan. Maar het mogen ook 4 transfers zijn, verdeeld over 5 jaar. Het kunnen zelfs meerdere kleinere transfers verdeeld over 10 jaar zijn, en dan is er alsnog geen man overboord. In de visie voor de toekomst van een club moet meegenomen worden, dat je hoogwaardige spelers wilt voortbrengen. Afhankelijk van het gebied waar de club gevestigd is, in combinatie met het scoutingsapparaat, bepaald hoeveel jeugdspelers er daadwerkelijk doorbreken in het eerste elftal. Op dat gebied neem je een doelstelling op in de visie. Op papier word je concreet, waardoor het een verantwoordelijkheid wordt van de club, die iedereen dan ook zal uitvoeren. En supporters en sponsoren zijn bekend met de visie, en de te varen koers. De jeugdopleiding dient als een voetballersfabriekje waar je spelers uithaalt voor je eerste elftal, maar ook om de wereldwijde voetbalmarkt te voorzien van spelers. Hoe beter de opleiding des te groter de kans is dat je een talent aflevert, die het eerste elftal haalt, en na een paar seizoenen voor enkele miljoenen of meer kan worden verkocht. 10%-25% van het transfergeld vloeit terug naar de club voor de jeugdopleiding, en 25% vloeit terug naar de club om de organisatie dagelijks te runnen.
Van die 25% gaat 10% naar de investeringsafdeling van de club. Ik ben van mening dat je als club een "treasury" dient aan te leggen voor de toekomst, ongeacht de financiële positie. Sterker nog: hoe groter dat de voetbalorganisatie is, des te groter dient de treasury te zijn. Wat als een investeerder ooit wil cashen en de club wil verkopen? Het zou dan toch fijn zijn als je als club een groot gedeelte, het liefst de meerderheid van de aandelen terug kunt kopen? Hier denkt letterlijk niemand aan in de voetbalwereld. Dit zou ik opnemen in de visie, want die ben ik ondertussen aan het uitzetten. Dan hebben we nog 50% over, en dat dient als transferbudget voor inkomende transfers. De 15% die terugvloeien voor operationele kosten heb je eigenlijk niet nodig, want daar heb je de sponsoren voor, waardoor je een reserve opbouwt om de club te kunnen innoveren op het bestuurlijke niveau. Het feitelijk digitaliseren van de club. Dit doe je doormiddel van de traditionele inkomsten te combineren met social media, zoals uiteengezet in blog #4: Voetbalclubs en social media: in Nederland en België is die combinatie toch nog wel een dingetje, in combinatie met web3, en alles wat er meekomt met blockchaintechnologie. Daar gebruik je dat reservepotje voor, en ik zou dit alles meenemen en uitleggen in de visie. Binnenkort schrijf ik een blog over Web3 en blockchaintechnologie, vergeet niet om mijn website te bookmarken.
De treasury zou ik vullen met o.a. fysiek goud, en zilver, aandelen, bitcoin, crypto, vastgoed zoals het stadion, en grond (rondom het stadion voor toekomstige plannen). Dit is ook de enige manier om de banden aan te halen met de supporters als investeerder(s) zijnde. Mensen zullen niet twijfelen aan de goede bedoelingen van de investeerder(s). Als je met geld in een club stapt dan doe je dat met een reden, en die reden mag in eerste instantie niet persoonlijk gewin zijn. Het is belangrijk om iets duurzaams te bouwen, iets wat gemeenschappelijk bijdraagt en waaraan je uiteindelijk ook herinnerd zult worden. Investeerders hebben over het algemeen geld genoeg, denk daarom eerst aan het collectief. De treasury zorgt ervoor dat je uiteindelijk een keer kunt cashen, maar dat hangt af van jouw input in de club, en het resultaat wat volgt. Heeft de club veel succes? Dan kun je, als je wil, vrij snel weer cashen, en toch nog mede-eigenaar zijn. Met de treasury is het mogelijk om de club stukje bij beetje terug te geven aan de fans, doormiddel van een fonds. De club koop je aan vanuit een B.V. en de club breng je onder in een fonds. Op het moment dat je als investeerder(s) besluit om te cashen, dan vloeien er aandelen terug naar het fonds, want je verkoopt je aandelen marktconform terug aan de club, via de treasury. Treasury = Your legacy. En ook dit omschrijf je in de visie. Meestal zijn visies zo'n 5 jaar, ik adviseer, en zou zelf opteren voor een visie van 10 jaar.
Later kom ik nog terug op de treasury, want er zijn nog meerdere zaken, die daarmee mee in aanraking komen. Ik wil eerst nog wat dieper ingaan op het "talentenfabriekje" en waardecreatie. Jeugdspelers komen gratis binnen, waardoor de boekwaarde 0 is, en via het opleiden voeg je met de dag waarde toe aan een speler. Op het moment dat de jeugdspeler tegen het eerste aan hikt, dan vertegenwoordigt hij inmiddels al een waarde. In onze competities gaat het dan al snel over €50.000 - €100.000. Op het moment dat een speler minuten begint te maken in het eerste dan verdubbeld vaak de waarde. Als hij vervolgens ook nog eens beslissend is, en hij wordt een basisspeler dan praten we al snel over een half miljoen aan waarde. Waarde die gecreëerd is vanuit het niets. Het is daarom van belang dat een jeugdopleiding professioneel is, en dat er uiterst serieus met jeugdspelers omgegaan dient te worden. Ik heb het al eerder gezegd: Er bestaat geen markt waar je zo snel en gemakkelijk waarde kunt creëren. Een speler die aan de voorkant niks kost is daardoor altijd bijna pure winst. Dit is de reden om uiterst zorgvuldig met een speler om te gaan. Iedereen is verschillend, en daar dient rekening mee gehouden te worden. Jeugdspelers worden naar mijn idee te makkelijk aan de kant gezet. Al is het maar om de waarde die ze al vertegenwoordigen. Qua persoonlijke en mentale begeleiding wordt er over het algemeen niet veel gedaan in de voetbalwereld, en daar zou ik verandering in brengen. En ik zou ervoor zorgen dat ze financieel geletterd zijn, zodat een voetballer zelf verantwoordelijk zijn inkomsten kan managen, en zelf zijn toekomst na het de voetbalcarrière kan bepalen. Op deze manier lever je een volwaardige voetbalprof af. In blog #2: Profvoetballers, financiële geletterdheid, en grote sommen geld, heb ik het belang van financiële kennis uiteengezet. Wie het kleine niet eert is het grote niet weert.
Een betaald voetbalorganisatie is een bedrijf en merk, en de spelers zijn de assets. De club heeft een bepaalde cultuur, clubkleuren, en een achterban. Daaraan kun je een speelstijl, tactiek, en strategie koppelen die je meeneemt in de visie. Daarmee zorg je ervoor dat er een rode draad door de organisatie loopt. Gedurende de 10 –jarige visie wordt daar niet van afgeweken, tenzij dat voetbal, en de opvatting ervan radicaal veranderen. Ik zie dat niet gebeuren. Een trainer moet zich hierdoor aanpassen aan de club, maar dat geldt voor iedereen in de organisatie. Uiteindelijk is iedereen in de organisatie een passant. Of het nou om de voetballers gaat, of iemand van de administratieve binnendienst. Op het gebied van inkomende transfers worden er in eerste instantie alleen aankopen gedaan die een directe versterking voor het eerste elftal zijn. In Nederland en België lopen meer dan genoeg spelers rond waarmee je een succesvolle selectie zou kunnen bouwen. Het is een kwestie van goed scouten, en durven werken met innovaties. Ik zou als doel stellen in de visie, dat er na 10 jaar tenminste 5 spelers in het eerste elftal, voetballers moeten zijn die uit de jeugdopleiding komen. Dit is de gehele onderkant en het middelste gedeelte van een voetbalorganisatie. Het eerste elftal is het platform met de club assets die moeten zorgen voor de prestaties. De onderkant steunt en voed het middelste platform, en de bovenkant van een voetbalclub is het bestuurlijke gedeelte en de financiën.
De bestuurders zoals een algemeen, en technisch directeur worden geselecteerd op basis van de visie. De algemeen directeur zorgt voor het overige personeel, uiteraard in overleg met de investeerder(s). En daarmee komen we aan bij de traditionele inkomsten van een club, zoals matchday-inkomsten (stadion & ticketing): seizoenkaarten, losse kaartverkoop, business seats en hospitality. Sponsoring & partnership: hoofdsponsors, kledingsponsors, bordsponsoring en regionale bedrijfsnetwerken. Media- en uitzendrechten: het geld dat binnenkomt via de nationale competities (Eredivisie/Jupiler Pro League) en eventuele Europese voorrondes of toernooien. Merchandise & fanshop: shirts, kleding, clubartikelen en de online verkoop. En commerciële samenwerkingen & horeca: catering op en rondom wedstrijddagen, evenementenverhuur van de accommodatie en samenwerkingen met lokale ondernemers. 10% van deze inkomsten gaat naar de treasury. Doordat de traditionele inkomsten gekoppeld worden aan wat ik heb uitgeschreven in blog #4: Voetbalclubs en social media: in Nederland en België is die combinatie toch nog wel een dingetje, is het mogelijk om die 10% terug te verdienen. Dit is een gegarandeerde inkomstenstroom voor de treasury, en daar gebeurt de magie.
Ik had al aangegeven dat de treasury gevuld zou worden met o.a. fysiek goud, en zilver, aandelen, bitcoin, crypto, vastgoed zoals het stadion, en grond (rondom het stadion voor toekomstige plannen). Door 10 jaar lang, ieder jaar 10% van het budget toe wijzen aan de treasury krijg je een compouning effect, in combinatie met waardegroei van de assets. Ik heb 6 assets benoemt, dus moeten we 10% delen door 6. Dat betekent dat er jaarlijks van de 10%, 1,6% naar iedere asset vloeit. Om je een voorbeeld te kunnen geven van wat compounding en waardegroei doet, gaan we er even vanuit dat de 10% overeenkomt met €1 miljoen. 1/6e van €1 miljoen is €166.000.
Laten we goud als voorbeeld nemen. Goud koste 10 jaar geleden een kleine €33.000 tot €35.000 per kilogram, wat neerkomt op ongeveer €33 tot €35 per gram of grofweg €1.100 tot €1.200 per troy ounce. €33 tot €35 per gram of grofweg €1.100 tot €1.200 per troy ounce. Ter vergelijking: sindsdien is de koers ruimschoots verdrievoudigd. Als je al die jaarlijkse aankopen bij elkaar optelt en waardeert tegen de huidige marktprijs van circa €126.500 per kilogram, dan praten we over een totale fysieke goudvoorraad van zo'n 30 tot 35 kilogram aan pure goudbaren.
Vermenigvuldig dat met de huidige goudprijs van ruim €126.500 per kilo, en dan staat er alleen al aan goudwaarde doodleuk een bedrag van pakweg €3,8 miljoen tot ruim €4,4 miljoen op de balans van de club. De investering over 10 jaar gezien is €1,6 miljoen. Niet vergeten: we hebben het alleen nog maar over goud. 10 jaar geleden kostte bijvoorbeeld één bitcoin ongeveer 586 dollar en momenteel staat de prijs rond de $75.000, besef. Ik hoop dat je begrijpt wat een treasury kan betekenen voor een voetbalorganisatie, maar ook voor investeerders, zoals uitgelegd. Je zou er nog voor kunnen kiezen om een trader in dienst te nemen, om zo de treasury te maximaliseren. Het rendement zou dan ook hoger komen te liggen, want je kunt anticiperen op marktwerking.
Dit is in een beknopte versie mijn visie voor een betaald voetbalorganisatie. Zoals je ziet is een betaald voetbalorganisatie een goudmijn.
Heeft deze blog jou als eigenaar van een club, bestuurder, of als investeerder geïnspireerd, en zou je graag meer willen weten, neem dan contact op.